Her iki böbreğin üzerinde yer alan adrenal bezler kortizol ve türevi bir çok farklı hormonun üretiminden sorumludur. Korteks (kabuk) ve öz kısımlardan oluşur. Korteks kısmı da içten dışa 3 farklı katmandan oluşur. Bezin her bir kısmı farklı bir hormonun sentezinden sorumludur, dıştan içe katmanlar:

• Zona Glomerulosa: Mineralokortikoid sentezi (Aldosteron)
• Zona Fasikülata: Glikokortikoid sentezi (Kortizol ve türevleri)
• Zona Retikülaris: Androjen sentezi (Seks hormonları)
• Medulla: Stres hormonlarının sentezi (Epinefrin, Norepinefrin, Dopamin)

Herhangi bir sebeple yapılan radyolojik görüntüleme sırasında böbrek üstü bezinde tesadüfen saptanan 1 cm’den büyük kitleler “İnsidentaloma” olarak isimlendirilirler. Görülme sıklığı yaş ile artar; 30 yaş altında %1’den az iken 70 yaş üzerinde %7’den sık görülür. Son zamanlarda COVID-19 pandemisi nedeni ile artan sayıda yapılan akciğer tomografileri nedeni ile saptanma sıklığı artmıştır. Böyle bir kitle tespit edildiğinde hormon üretimi ve habis olma olasılığı açılarından değerlendirilmelidir.

Belirti vermeyen insidentaloma dışında böbrek üstü bezinden kaynaklanan aşikar klinik tablo ile ortaya çıkan hastalıklar:

• Conn Sendromu: Aldosteron fazlalığı ile seyreder, dirençli hipertansiyon ve potasyum düşüklüğü vardır.
• Cushing Sendromu: Kortizol seviyesinde yükselme birçok fiziksel bozukluğun yanı sıra hipertansiyon ve diyabet, infeksiyonlara yatkınlık ve osteoporoz gibi ciddi tablolara yol açar.
• Feokromositoma: Aşırı miktarda stres hormonu salınması ile gelişen dirençli hipertansiyon, baş ağrısı ve çarpıntı ile seyreden klinik tablo mevcuttur.
• Adrenokortikal Kanser: Oldukça nadir görülen bir kanser türüdür. Hormon sentezleyebilir, eğer hormonal olarak aktif ise birden fazla hormon sentezi mevcuttur. Büyük boyutlu, agresif kitlelerdir.

Klinik olarak aktif hormon salgıladığı tespit edilmiş kitlelerde tedavi cerrahidir. 4-6 cm arasında kitle boyutu olan tüm hastalar dikkatle değerlendirilmelidir. 6 cm üzerindeki kitlelerde habis olma olasılığı arttığından hastalara öncelikli olarak cerrahi önerilmelidir. Cerrahide altın standart laparoskopidir. Son zamanlarda robotik cerrahi de uygulanmakta olup, sonuçlar laparoskopi kadar iyi ve güvenlidir. Klasik açık cerrahi günümüzde sadece ileri evre kanser vakalarından tercih edilmektedir. Böbrek üstü bezi kaynaklı kitleler için cerrahi planlaması multidisipliner olarak yapılmalı, ameliyatlar üçüncü basamak (tam teşekküllü) merkezlerde gerçekleştirilmelidir.